Neologismo de palabras, expresiones o significados nuevos en kichwa.
Realizado por: César Guanolema Curicama, Asamblea Nacional Ecuador; Stefano Vivi -Traduttori Internazionali Aemilia Tradux - Università di Bologna - Campus di Forli - Italia; Hilda Chaluisa Pallo - Especialista Educación Intercultural Bilingüe, UMSS - Universidad Mayor de San Simón.
|
CASTELLANO |
KICHWA |
|
ajedrez |
Kapakchunkay |
|
baloncesto |
waktarpukllay |
|
buceo |
chullay |
|
danza folklórica |
harana tushuy |
|
ejercicios físicos / gimnasia |
tituyashka / aychakuyuri |
|
golf |
kaspisinku |
|
patín |
lluchkahillay |
|
patinaje |
lluchkayashka |
|
ala delta |
kimsamanyapaway |
|
artes marciales |
kuyurimakanakuy |
|
automovilismo |
antawakallpay |
|
bádminton |
linchipakmay pukllay |
|
ballet clásico |
riksinaklla tushuy |
|
banco de pesas |
llashaypaktiyarina |
|
béisbol |
kaspiwarakay |
|
billar |
sunikaspi pukllay |
|
bolas |
antarumpa pukllay |
|
bowling |
rumpayshitay |
|
boxeo |
takanakuy |
|
calistenia |
sumaksinchikuy |
|
carrera de relevos / de postas |
chaskikallpay |
|
chayshillalaya |
modelismo |
|
ciclismo |
antapyukallpay |
|
corrida de toros |
wakrawan pukllay |
|
culturismo |
aychan sinchiyay |
|
danza moderna |
mushuk tushuy |
|
decoupage |
makikuyllaray |
|
deporte |
pukllay |
|
dibujo (asignatura) |
shuyuyachay |
|
embarcación de vela |
wayra wampuk |
|
esclada |
sikaypukllay |
|
esgrima |
kamachaypukllay / sunchillaypukllay |
|
esquí |
rasukallpahillay |
|
esquí de fondo |
rasupurina |
|
esquiar |
rasukallpay |
|
florete |
sisallita |
|
fotografía (asignatura) |
rikchakyachay |
|
fútbol americano |
America suyturumpa pukllay |
|
gimnasio |
tituyashkawasi / kuyuriwasi |
|
hípica |
apyusikay pukllay |
|
hobby |
munayallik |
|
hockey |
kaspitankay |
|
hockey sobre hielo |
rasukaspitankay |
|
jogging |
kallpanapukllay |
|
lacrosse |
linchinakuy pukllay |
|
levantamiento de pesas |
llashayhatariy |
|
lucha |
waktanakuy |
|
lucha andina |
rumimaki |
|
maratón |
hatunkallpay |
|
Montañismo (escalar) |
rumisikay |
|
motociclismo |
kuyukantapyu pukllay |
|
observación de aves / bird watching |
pishkukawana |
|
paracaidismo |
pawayurmay |
|
pilates |
Pilates yachayñan |
|
pintura (asignatura) |
tullpuyachay |
|
piragüismo |
mayuwampuy pukllay |
|
puenting |
chakawarkuriy |
|
raqueta |
linchikaspi |
|
rugby |
suyturumpa pukllay |
|
salto de altura |
hawan kushpay |
|
salto de longitud |
ñawpan kushpay |
|
salto, clavado |
yakukushpay |
|
senderismo |
chakiñanpurina |
|
skateboard |
lluchkayllapsa |
|
snowboard |
rasumaru |
|
surf |
lumansikay |
|
tenis |
linchipukllay |
|
tenis de mesa |
pataku linchipukllay |
|
tiempo libre |
samana pacha |
|
tiro con arco |
wikruwan shitay pukllay |
|
vela |
wayratankay |
|
volante/pluma |
patpa |
|
yoga |
yoga yuyaryashka |
|
Vicerectorado Académico, Intercultural y Comunitario |
Yachayta, kawsaypurachikta, ayllullaktayuktapash kipapushak |
|
Dirección General Académica Intercultural y Comunitaria |
Yachayta kawsaypurachikta, ayllullkatayuktapash pushak |
|
Dirección de Carreras |
Yachayñanta Pushak |
|
Carrera de Lengua y Cultura |
Shimirimay, kawsaytarpuy yachayñan |
|
Carrera de Derecho con Enfoque de Pluralismo Jurídico |
Tawkashka kamayman yallishka hayñita yachayñan |
|
Carrera de Gestión del Desarrollo Infantil Familiar Comunitario |
Ayllullakta wasi ayllu wawakuna wiñariyta mañaymashkay yachayñan |
|
Carrera de Agroecología y Soberanía Alimentaria |
Tarpuykawsaykuska, Mikuna Awkichiyta yachayñan |
|
Carrera de Turismo Rural, Sostenible e Intercultural |
Charirayashpa Kawsaypurachish Paklla Llakta riksina yachayñan |
|
Carrera de Economía Social, Solidaria y Comunitaria |
kullkikamay wankurikawsay, shunkuyariy, ayllupuraytapash yachayñan |
|
Carrera de Comunicación Comunitaria y Nuevas Tecnologías de la Comunicación |
Zirmallika Willaypak Paktachiyachay, Ayllullakta Willanakuypash yachayñan |
|
Carrera de Saberes Ancestrales en Alimentación Intercultural y Comunitaria |
Kawsaypurachik Ayllullaktayuk Minkuyta Wiñaymanta yachaypi yachayñan. |
|
Dirección de Admisión y Nivelación |
Chaskina shinallatak Patayaytapash pushak |
|
Dirección de Bienestar Universitario Intercultural y Comunitario |
Sumak Yachaywasi Kawsaypurachik ayllullaktapi Allikayta Pushak |
|
Dirección de Desarrollo e Implementación del Modelo Educativo Intercultural y Comunitario |
Kawsaypurachik ayllullaktayuk Yachayñan Wiñarinata, kallarichinatapash Pushak |
|
Dirección de Bibliotecas y Centros de Documentación |
Kamukamayuk shinallatak Killka kamay wasita pushak |
|
Dirección de Calidad de la Educación Superior Intercultural y Comunitaria |
Kawsaypuray shinallatak ayllullaktayuk hatun yachay allikayta pushak |
|
Centros del Saber |
Wiñay yachaypak wasi |
|
Concejales |
Kunak apukkuna |
|
Secretaria de consejo |
Kunakpak killkakamayuk |
|
Alcaldía |
Arariwa uku |
|
Procuraduría Sindica |
Kamak allitarikurayak |
|
Comunicación Institucional |
Llamkaywasipak willachik |
|
Fiscalización y Supervisión |
Ñawinchiy pushaychapakpash |
|
Seguridad y Salud en el Trabajo |
Llamkaypak ikay hampirinapash |
|
Consejo de Participación Ciudadana |
Llaktayuk Chaypikachun Rikuray Kunak |
|
Consejo Barriales y Comunidades |
Kiti uku, ayllu llaktapi Kunak |
|
Asambleas Parroquiales |
Kitilli tantanakuy |
|
Otras instancias y Mecanismo de Participación Ciudadana y Control Social |
Llaktayuk Chaypikachun Rikuray Kunakpak kuyurichik shuktak paktarikkunapash. |
|
Administrativo |
Runrichiy |
|
Talento Humano |
Runapak ushaykuy |
|
Tecnologías de la Información y Comunicación |
Zirmallika Willaypak Pakchiyachay |
|
Servicios Generales y Transporte |
Tukuy Antawa purichikpak mitachi |
|
Financiero |
Kullkikamayuk |
|
Presupuesto |
Llamkaykullki |
|
Contabilidad |
Kipukamay |
|
Tesorería |
kullkikamay |
|
Rentas |
Manukullki |
|
Compras Pública |
Llaktapak Rantina |
|
Catastros y Avalúos |
Allpakipuy, chanichina |
|
Cartografía |
Allapashuyukamay |
|
Valoración Catastral |
Allpakipuy chaniy |
|
Planificación del Desarrollo |
Wiñarinapak llamkayñan |
|
Planificación Territorial e Institucional |
Llakta allpapak, yanapakwasipak llamkayñan |
|
Gestión de Riesgos |
Llakiyanapi mañaymashkay |
|
Gestión de Proyectos |
Ñawpakyuyay mañaymashkay |
|
Gestión del Suelo |
Allpamanta mañaymashkay |
|
Control de Servicios Públicos y Seguridad |
Llakta mitachipi, ikaypi chaparay |
|
Control Público |
Llaktay chaparay |
|
Seguridad Ciudadana |
Llaktayukpak ikay |
|
Servicios Públicos |
Llaktayukpak mitachiy |
|
Agua Potable y Alcantarillado |
Chuyayaku, mapayakularka |
|
Agua Potable |
chuyayaku |
|
Alcantarillado y Saneamiento |
Mapayakularka, mapakuna pichana |
|
Gestión Ambiental y Desechos Solidos |
kawsaypacha Mañayñashkay, Rumiyashka mamakunapash |
|
Gestión Ambiental |
kawsaypacha Mañayñashkay, |
|
Gestión de Desechos Solidos |
Rumiyashka mamakuna Mañaymashkay |
|
Obras Públicas |
llakta allichiy |
|
Infraestructura Vial |
Ukutiksi ñankuna |
|
Mantenimiento de Obra Civil |
Llakta rurashkata allichirana |
|
Mantenimiento de Áreas Verdes |
Waylla pampata allichirana |
|
Producción de Materiales |
Imakayta ruraykuna |
|
Desarrollo Social, Económico, Cultura y Turismo |
Llaktayuk wiñarina, kullkillamkay, kawsay tarpuy, llakta riksinapash |
|
Desarrollo Económico y Social |
Kullkillamkay llaktayukpak wiñariy |
|
Cultura, Turismo, Deportes y Recreación |
Kawsaytarpuy, llaktariksina, pukllay, kushiyachiypash |
|
Registro de la Propiedad y Mercantil |
Charishkata, Mintalaytapash killkakamana |
|
Junta Cantonal de Protección de Derechos |
Kitipi kamayta ukllanapak tantarishka |
Estamos trabajando en más contenidos.....
|
Saturday, April 03, 2021 |
||
|
LESSON 13 |
||
|
1 |
Kahoot (This, that, these, those) |
Kahoot |
|
2 |
A or an |
Un, uno, una, unos, unas |
|
3 |
Kahoot |
Kahoot |
|
4 |
Action verbs |
Verbos de acción |
|
5 |
New vocabulary |
Vocabulario nuevo |
El docente que trabaja en los pueblos de las nacionalidades indígenas enfoca su enseñanza en las investigaciones pedagógicas y metodológicas realizadas por técnicos y lingüistas de diversas organizaciones, como la Dirección Nacional de Educación Intercultural Bilingüe (DINEIB), la Secretaría del Sistema de Educación Intercultural Bilingüe (SESEIB) y profesionales nativos.